Schorzenia ortopedyczno-urazowe obejmują szeroki zakres problemów związanych z układem ruchu, w tym urazy kości, stawów, mięśni i więzadeł, stany pooperacyjne, zwyrodnienia stawów, wady postawy, dyskopatie, amputacje, oparzenia z przykurczami oraz następstwa urazów, takie jak martwica kości czy zaburzenia funkcji stawów. Te dolegliwości często wynikają z wypadków, kontuzji sportowych, przeciążeń lub procesów degeneracyjnych związanych z wiekiem.
W Polsce na schorzenia ortopedyczno-urazowe cierpi miliony osób, co prowadzi do bólu, ograniczenia mobilności i obniżenia jakości życia. Leczenie wymaga interdyscyplinarnego podejścia, łączącego chirurgię, farmakoterapię i rehabilitację.
Sanatoria odgrywają kluczową rolę w rehabilitacji pourazowej i pooperacyjnej, oferując leczenie uzdrowiskowe oparte na naturalnych surowcach leczniczych, takich jak wody mineralne, borowiny, gazy i klimat. Pobyt w sanatorium pomaga w regeneracji tkanek, poprawie krążenia, redukcji bólu i przywróceniu sprawności. W Polsce system leczenia uzdrowiskowego jest finansowany przez NFZ, z pobytami trwającymi zazwyczaj 21 dni dla dorosłych (27 dni dla dzieci), skierowanymi do pacjentów samodzielnych. Schorzenia ortopedyczno-urazowe są jednym z głównych wskazań do takiego leczenia, obok reumatologii i neurologii.
Historia sanatoriów w Polsce sięga XIX wieku, z rozwojem balneologii w uzdrowiskach jak Busko-Zdrój czy Ustroń. Dziś ponad 40 uzdrowisk specjalizuje się w ortopedii, łącząc tradycję z nowoczesną rehabilitacją.
Popularne sanatoria w Polsce leczące schorzenia ortopedyczno-urazowe
W Polsce liczne uzdrowiska oferują specjalistyczne leczenie schorzeń ortopedyczno-urazowych, wykorzystując unikalne zasoby naturalne. Jednym z wiodących jest Busko-Zdrój w świętokrzyskim, z sanatoriami takimi jak 21 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny SP ZOZ, Sanatorium Włókniarz, Sanatorium Zbyszko, Uzdrowisko Busko-Zdrój S.A. i Hotel Słoneczny Zdrój Medical Spa&Wellness. Te ośrodki stosują solanki siarczkowe i borowiny do rehabilitacji po urazach stawów, kręgosłupa i operacjach endoprotez.
Ciechocinek w kujawsko-pomorskim słynie z solanek i tężni, z sanatoriami jak Klinika Uzdrowiskowa Pod Tężniami, Sanatorium Uzdrowiskowe KRYSTYNKA, Sanatorium Gracja, Sanatorium Uzdrowiskowe Promień, Sanatorium Uzdrowiskowe CHEMIK, Sanatorium Uzdrowiskowe ZNP i Sanatorium Uzdrowiskowe MSW Orion. Tutaj leczone są stany pourazowe, wady postawy i dyskopatie, z naciskiem na hydroterapię.
W dolnośląskim wyróżniają się Polanica-Zdrój z Sanatorium Uzdrowiskowe Malwa, Willa Storczyk i Centrum Zdrowia i Wypoczynku NOWY ZDRÓJ; Kudowa-Zdrój z wodami mineralnymi; Duszniki-Zdrój z Sanatorium Uzdrowiskowe Chemik; Lądek-Zdrój z Hotel MIR-JAN SPA***; Świeradów-Zdrój z Hotel & Medi-SPA Biały Kamień****. Te górskie uzdrowiska oferują klimatoterapię i rehabilitację po amputacjach czy operacjach stawów.
Ustroń w śląskim, z Uzdrowiskiem Ustroń, Sanatorium Uzdrowiskowe Róża, Sanatorium Uzdrowiskowe ELEKTRON i Sanatorium Uzdrowiskowe Malwa, specjalizuje się w leczeniu urazów kręgosłupa i kończyn, wykorzystując górski klimat.
Połczyn-Zdrój w zachodniopomorskim, należący do Polskiej Grupy Uzdrowisk, oferuje borowiny w rehabilitacji pourazowej. Inne nadmorskie ośrodki to Kołobrzeg z Factory Resort, Świnoujście, Sopot z Uzdrowiskiem Sopot, Kamień Pomorski z NZOZ Uzdrowisko Kamień Pomorski i Łeba z Zespół Wypoczynkowy Zdrowotel Mazowsze oraz Lech Resort Spa.
Podkarpackie uzdrowiska jak Iwonicz-Zdrój z Świerkowy Zdrój Medical SPA i Centrum Rehabilitacji Rolników KRUS, Rymanów-Zdrój z Świerkowy Zdrój Medical SPA, Horyniec-Zdrój z Centrum Rehabilitacji Rolników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego „Kresowiak”, Polańczyk z Sanatorium Uzdrowiskowe Dedal oraz Solec-Zdrój skupiają się na wadach postawy i następstwach urazów.
Inne godne uwagi to Nałęczów z Sanatorium Uzdrowiskowe Ciche Wąwozy, Sanatorium Uzdrowiskowe Rolnik i Sanatorium Uzdrowiskowe ZNP; Krynica-Zdrój; Rabka-Zdrój; Szczawnica z SOLAR Pienińska Uzdrowiskowa Klinika Rehabilitacji i Leczenia Bólu.
Leczenie opiera się na balneoterapii, hydroterapii, fizykoterapii i kinezyterapii, dostosowanych do urazów. Balneoterapia wykorzystuje wody mineralne: solankowe kąpiele redukują obrzęki, siarczkowo-siarkowodorowe regenerują tkanki, radonowe działają przeciwbólowo. Inhalacje i irygacje wspomagają gojenie.
Zabiegi z borowiną: kąpiele w papce, okłady, nasiadówki, tampony – rozgrzewają i przeciwzapalnie działają po operacjach. Balneoterapia gazami: kąpiele w CO2 poprawiają krążenie.
Klimatoterapia: talassoterapia nad morzem, terenoterapia w górach wzmacniają odporność. Hydroterapia: kąpiele wirowe, natryski biczowe, masaże podwodne redukują sztywność po urazach.
Termoterapia: parafina, sauna, krioterapia łagodzą ból. Światłolecznictwo: laser biostymulacyjny przyspiesza gojenie. Ultrasonoterapia z fonoforezą i masaże (klasyczny, pneumatyczny) wspomagają regenerację.
Elektrolecznictwo: TENS, galwanizacja, magnetoterapia. Kinezyterapia: ćwiczenia indywidualne, w wodzie, z przyrządami – kluczowe w rehab pooperacyjnej. Dieta niskokaloryczna, psychoterapia uzupełniają terapię.
